Khi chừa lề đục lỗ tài liệu in, hãy xác định mép đóng trước, rồi lấy vị trí lỗ và vùng phần đóng chiếm chỗ làm căn cứ dàn trang. Chừa đủ để lỗ không cắt vào chữ, mã hay đường kẻ. Kiểm thêm vùng người đọc khó nhìn hoặc khó viết khi tờ đã được lắp vào bìa. Với tài liệu hai mặt, mép cần chừa có thể nằm ở hai phía khác nhau khi nhìn từng trang. In thử, đục lỗ theo quy cách dự kiến rồi lật và đọc trên tập mẫu trước khi chốt.
Tách vùng lỗ khỏi vùng cần đọc khi lật
Sổ gáy lò xo cùng kẹp giấy — tờ in để đóng tập cần chừa lề phía gáy. Nguồn: Unsplash
Vùng lỗ là nơi dụng cụ đục tạo khoảng trống trên tờ. Vị trí phụ thuộc loại bìa, cơ cấu đóng, khổ và cạnh được chọn. Lấy mẫu bìa hoặc quy cách đã xác nhận với xưởng. Đặt tờ đúng chiều, đánh dấu chỗ lỗ sẽ nằm và xem từng chi tiết gần đó. Với tài liệu có đường kẻ ngang hoặc nền chạy sát cạnh, phân biệt phần có thể bị cắt với thông tin phải giữ. Một lỗ đi qua đoạn đường trang trí có thể chấp nhận theo bản dàn, còn lỗ chạm dấu, chữ hoặc mã sẽ làm mất dữ liệu cần đọc.
Vùng cần chừa để lật có thể rộng hơn vùng bị đục. Khi mở tập, vòng còng, lò xo hoặc phần tay giữ có thể che vùng gần mép. Nếu trang cần viết, thử để cổ tay tại dòng gần phía đóng. Nếu nội dung cần đọc và so với trang đối diện, mở tập ở góc bình thường và xem cả hai bên. Ghi vị trí chữ hoặc ô ghi vẫn khó dùng dù lỗ chưa chạm. Dời thông tin vào trong theo kết quả thử rồi kiểm phần bên ngoài còn đủ chỗ cho nội dung còn lại.
Với file in hai mặt, kiểm từng cặp theo hướng lật đã chốt. Bên trái của mặt trước có thể tương ứng bên phải của mặt sau khi hai mặt được đọc theo một kiểu lật nhất định. Dùng tờ mẫu đánh dấu cạnh vật lý cần đục, sau đó lật để chuyển dấu sang mặt kia. Với trang ngang nằm trong tập đứng, chỉ rõ cạnh sẽ đóng theo tư thế của tập, rồi kiểm hướng đọc khi người dùng xoay trang. Chú ý tiêu đề, chú thích và chân trang, vì các chi tiết này thường giữ vị trí từ mẫu cũ khi trang đổi hướng.
Bạn thuộc nhóm nào thì làm gì
Tập giấy đóng gáy lò xo đặt cạnh bút chì trên bàn làm việc. Nguồn: Unsplash
Anh/chị làm tài liệu để lắp vào bìa còng có sẵn
Mang bìa hoặc một tờ đã đục vừa. Đối chiếu mép đóng, vị trí lỗ và khổ tờ với bản mới trước khi đặt vùng chữ.
Thử mở tập khi đã chứa gần đủ tài liệu. Kiểm trang đầu và trang sâu bên trong, nơi tư thế lật hoặc viết có thể khác.
Nếu từng tờ có thể tháo và lắp lại, cho người thử tháo một tờ rồi đưa về chỗ cũ. Quan sát khoảng cách mép và phần lỗ khi thao tác.
Anh/chị làm tập đóng lò xo hoặc tài liệu có nhiều hướng trang
Chốt cạnh đóng và quy cách đục với xưởng. Duyệt trên trang có nội dung sát mép và trang có khổ hoặc chiều đọc khác.
Đánh dấu mặt trước, mặt sau và cạnh đóng trên mô hình. Thử lật từng hướng để chắc lề đã chừa đúng phía trên cả hai mặt.
Nếu cần trải hoặc gập ngược tập khi sử dụng, thử cả hai tư thế. Kiểm chữ, mã và ô viết ở phần gần mép trong từng trạng thái.
Rà lề trên mẫu đã đục và lắp
Tờ giấy có hàng lỗ nhỏ dọc mép, chuẩn bị đóng tập. Nguồn: Unsplash
Chốt cấu tạo và cạnh đóng. Ghi khổ thành phẩm, chiều đọc, mặt và loại bìa hoặc gáy. Dùng quy cách đã xác nhận để đánh dấu vùng lỗ lên bản thử.
Kiểm các chi tiết ở gần mép. Rà chữ, số trang, ô ghi và đường kẻ trên cả hai mặt. Chọn một trang đứng, một trang ngang nếu tài liệu có cả hai.
Đục và đóng mẫu. Lắp đúng vị trí, mở ở góc sử dụng rồi đọc và viết thử. Ghi chỗ vòng, lỗ hoặc tay người dùng làm khó tiếp cận nội dung.
Sửa và xác nhận PDF cuối. Dời nội dung theo phần đang vướng, kiểm lề ở các trang liên quan và thử lại tờ đã sửa trên cùng kiểu đóng.
Khi trao đổi về đục lỗ và gia công sau in, gửi quy cách bìa, cạnh đóng và ảnh véc sử dụng nếu có. Nếu cần rà lề từng mặt, xem trang kiểm tra và xử lý file in rồi đánh dấu những trang đứng và ngang cần đối chiếu.
Ví dụ thực tế và giới hạn áp dụng
Ví dụ minh họa, một nhóm làm tập hướng dẫn có các trang đứng và một trang ngang dùng để ghi nhận xét. Bản nháp chừa khoảng ở phía trái trên mọi trang khi xem PDF. Khi in hai mặt và lắp thử, mặt sau có một dòng sát vòng còng, còn trang ngang bị khó viết vì ô nằm cạnh phần đóng. Nhóm đánh dấu cạnh vật lý trên mô hình, rà lại từng mặt rồi dời ô viết. Họ mở tập đủ tờ và cho người khác điền để kiểm lại.
Về giới hạn áp dụng, khoảng chừa phụ thuộc dụng cụ đục, loại gáy, khổ và cách dùng. Khi dùng bìa khác hoặc đổi chiều lật, cần xác nhận lại. Mẫu đúng quy cách là căn cứ cho bố cục đã thử, nhất là khi có mã hoặc nội dung bắt buộc đọc gần mép đóng.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng cùng một lề cho mọi kiểu đục lỗ không?
Hãy lấy quy cách của kiểu đóng sẽ dùng. Xác nhận vị trí lỗ và thử trên bản đã lắp trước khi chốt lề.
File hai mặt nên chừa lề một bên hay đổi bên?
Đánh dấu cạnh đóng trên tờ mẫu rồi lật theo chiều sử dụng. Dùng vị trí cạnh đó trên từng mặt để chừa lề đúng.
Chữ chưa chạm lỗ thì đã đủ chỗ chưa?
Mở tập và đọc ở góc bình thường. Nếu phần đóng hoặc tay che chữ, dời thông tin ra khỏi vùng khó tiếp cận dù lỗ chưa chạm.
Anh/chị cần chừa lề đục lỗ tài liệu in, hãy gửi PDF, loại bìa và ảnh cạnh cần đóng qua Zalo 0985 342 439 để Phước Lộc Thọ đối chiếu quy cách.